Van Nirwana, Wolkenkrabber en de Atlantropa-toren naar de Valley

Nirwana is de hoogste staat van zijn die de mens kan bereiken: vrede, rust, bevrijding, heiligheid. De eerste woontoren van Nederland – zes verdiepingen – heet Nirwana, is 29,5 meter hoog en staat in Den Haag. De witte blokkendoos wordt geopend in 1929, vlak na de dood van ingenieur Cornelis Lely die om de hoek woonde in Huize Boschzicht.
In 1932 wordt Nirwana overtroefd door het ’12-verdiepingenhuis’ in Amsterdam-Zuid, in de volksmond De Wolkenkrabber, want wel 40,65 meter hoog (met liftschaft 46,50 meter).
In 1966 wordt het standbeeld onthuld van de ontwerper van Amsterdam-Zuid, H.P. Berlage, gemaakt door Hildo Krop. Krop laat Berlage uitkijken over de brede laan naar de Berlagebrug, ook in 1932 geopend, waarvoor Krop de keramieken versiering heeft gemaakt. Bouwstijl van Nirwana en Wolkenkrabber: Nieuwe Zakelijkheid.
In 1932 toont Lely’s Duitse navolger in dammenbouw en inpolderingen, architect Herman Sörgel, zijn uitgewerkte plan voor een Gibraltardam naar Afrika, en de rest van zijn Atlantropa-plan. Aan Europese kant moet op de dam een uitkijkpost/woontoren komen van 400 meter hoog, 20 meter hoger dan het net geopende Empire State Building in New York. Dat wordt het bewijs dat het nieuwe continent Atlantropa – Europa aaneengeklonken aan Afrika – op kan boksen tegen het continent der Amerika’s in het westen, en Azië in het oosten.
In 2021 wordt de Valley geopend op de Amsterdamse Zuidas – drie torens van 66, 76 en 100 meter hoog. Architect Winy Maas ziet zijn ‘groene apenrots’ – brokkelig, ruig, glas én zandsteen, en plukjes groen – als overgang van de glasarchitectuur naar ‘natuurlijk wonen’. Critici noemden het ontwerp ‘spektakelarchitectuur’, een ‘waanvoorstelling’. Na de opening is het oordeel: de Valley toont ‘dat droombeelden bouwbaar gemaakt kunnen worden’. Toeristen noemen het een ‘wereldwonder’.
Het sportpark ervoor heet ‘Goed Genoeg’.
Dat is niet het levensmotto van fantasten.

Scroll naar boven